Merkezi bütçe açığı ağustosta 2,2 trilyon TL’ye yükseldi

Gedik Yatırım tarafından yayımlanan değerlendirmede, ağustosta faiz dışı dengenin 209,9 milyar TL fazla verdiği, geçen yılın aynı ayında ise bütçenin 96,7 milyar TL, faiz dışı dengenin 276,4 milyar TL fazla verdiği aktarıldı. Enflasyona göre düzeltilmiş geçen yılki rakamların bugünün fiyatlarıyla 127,2 milyar TL bütçe ve 363,5 milyar TL faiz dışı fazla anlamına geldiği ifade edildi.

12 aylık birikimli bütçe açığının 2,12 trilyon TL’den 2,2 trilyon TL’ye, GSYH’nin yüzde 2,9’una yükseldiği, faiz dışı fazlanın ise 484 milyar TL’den 417 milyar TL’ye gerilediği belirtildi. Gedik Yatırım, ağustostaki bozulmanın faiz ödemelerinden ziyade vergi gelirlerindeki reel kayıp ve faiz dışı harcamalardaki hızlanmadan kaynaklandığını aktardı.

Değerlendirmede, vergi gelirlerinin yılın ilk altı ayında reel yüzde 5,3 arttığı, temmuzda yüzde 1,3 ve ağustosta yüzde 2,6 gerilediği kaydedildi. Buna karşılık faiz dışı harcamaların ilk altı ayda reel yüzde 0,9 artarken temmuzda yüzde 12,7, ağustosta yüzde 8,6 yükseldiği ifade edildi. Faiz harcamalarının ağustosta nominal yüzde 9,7 artmasına karşın reel yüzde 16,6 gerilediği bildirildi.

Vergi kalemlerinde iç talepteki yavaşlamanın sürdüğüne işaret edildi. Ağustosta ÖTV tahsilatının nominal yüzde 13, reel yüzde 34 gerilediği, akaryakıt ÖTV’sinin 50,7 milyar TL’den 17,8 milyar TL’ye düştüğü aktarıldı. Akaryakıt dışındaki otomobil ÖTV’sindeki reel yüzde 30’luk düşüşün de talep kaynaklı zayıflığa işaret ettiği belirtildi. Dahilde alınan KDV reel yüzde 3,8 gerilerken, ithalde alınan KDV’nin reel artışının yüzde 0,6 ile sınırlı kaldığı ifade edildi.

Faiz dışı harcamalardaki artışta personel ödemeleri, Sosyal Güvenlik Kurumu prim ödemeleri ve cari transferlerin öne çıktığı bildirildi. Ağustosta bu kalemlerin reel artışlarının sırasıyla yüzde 8,0, yüzde 12,5 ve yüzde 5,7 olduğu, buna karşılık sermaye harcamalarının reel yüzde 10,8 gerilediği aktarıldı. Yeni Orta Vadeli Program’da 2026 yılı sermaye harcamalarının 1,31 trilyon TL’den 1,78 trilyon TL’ye yükseltilmesinin yılın kalanında harcamalarda hızlanmaya işaret ettiği kaydedildi.

Gedik Yatırım, bütçe açığı/GSYH oranının yüzde 3,0-3,5 seviyesinde dengelenebileceğini değerlendirdi. Yeni Orta Vadeli Program’da 2026 bütçe açığı/GSYH oranı beklentisinin yüzde 3,5’ten yüzde 3,1’e çekildiği, 2027 projeksiyonunun ise yüzde 3,1’den yüzde 3,5’e yükseltildiği belirtilerek, önümüzdeki dönemde bütçe harcamalarında bir miktar hızlanma görülebileceği ifade edildi.